Sáng hôm sau, Dư An đến trường sớm hơn thường lệ gần hai mươi phút. Cậu không ngủ được bao nhiêu. Không phải vì cả đêm nằm nghĩ về Hoài Cẩn, cũng không hẳn vì chuyện cha vừa mất việc. Hai thứ ấy cứ thay phiên xuất hiện mỗi khi cậu nhắm mắt, rồi kéo theo một chuỗi con số, mốc thời gian và những câu nói đã nghe trong hơn một tuần qua. Đến gần ba giờ sáng, Dư An thôi cố ngủ, mở lại bản sao bảng đại học và sửa thêm hai hàng học phí.
Bây giờ, khi bước vào lớp, cậu thấy Hoài Cẩn đã ngồi ở chỗ quen thuộc. Người kia đang đọc một tập tài liệu, bên cạnh là chai nước chưa mở. Mọi thứ trông bình thường đến mức Dư An phải đứng lại nửa nhịp ở cửa. Hoài Cẩn ngẩng lên khi nghe tiếng ghế kéo, ánh mắt dừng trên mặt cậu lâu hơn bình thường rồi mới quay xuống trang giấy. Không ai chào ai. Dư An ngồi xuống chỗ của mình, lấy sách ra. Khoảng cách giữa hai bàn không thay đổi, nhưng lần đầu tiên cậu thấy nó đủ rộng để hai người có thể sống trong hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau. Gia Huy tới sau đó chưa đầy năm phút, ném cặp xuống ghế rồi nhìn Dư An.
“Mày ngủ được không vậy?”
“Được.”
“Được kiểu gì mà mặt như vừa thức trắng?”
Dư An mở hộp bút. “Nhà tao có chuyện.”
Gia Huy lập tức thôi đùa. “Ba mày à?”
Dư An hơi ngạc nhiên. “Sao biết?”
“Mấy hôm nay mày cứ nhắc ba mày về muộn.” Gia Huy hạ giọng. “Có nghiêm trọng không?”
“Ba tao nghỉ việc rồi.”
Gia Huy khựng lại. “Bị công ty cho nghỉ?”
“Có đợt rà soát hồ sơ. Ba tao ký vài thứ đáng lẽ phải kiểm tra kỹ hơn.” Dư An không muốn kể nhiều hơn ở lớp. “Chưa có chuyện gì khác, nhưng chắc thời gian tới nhà tao phải tính lại một số thứ.”
Gia Huy nhìn cậu vài giây rồi gật đầu. “Nếu cần tao chép bài hay làm hộ việc lớp thì nói.”
“Ừ.”
“Đừng nói ừ cho có.”
“Biết rồi.”
Gia Huy còn định nói thêm thì giáo viên bước vào. Cả lớp nhanh chóng ổn định. Dư An mở vở, nhưng trước khi cất điện thoại, cậu nhìn sang khung chat với Hoài Cẩn.
Tin nhắn cuối cùng giữa hai người vẫn là từ trước lúc chia tay. Cậu gõ một câu mới.
“Sau giờ học. Cầu thang B. Tôi có chuyện hỏi.”
Dư An nhấn gửi trước khi kịp đổi ý. Điện thoại của Hoài Cẩn sáng lên ở bàn phía bên kia. Cậu ấy nhìn màn hình, không quay sang Dư An. Vài giây sau, tin trả lời hiện ra.
“Được.”
Chỉ vậy. Dư An khóa màn hình. Cậu đã có một ngày để nghĩ xem mình nên hỏi thế nào. Cuối cùng cậu nhận ra không cần chuẩn bị nhiều câu. Chỉ cần một câu đúng thời điểm là đủ để mọi thứ phía sau tự đổi nghĩa.
Buổi sáng trôi qua chậm nhưng không có gì bất thường. Hoài Cẩn trả lời bài trên bảng, trao đổi với Minh Triết về phần tổng hợp cuối của dự án, nhắc một bạn trong nhóm gửi file đúng định dạng. Dư An cũng làm việc của mình. Hai người vẫn phối hợp khi bắt buộc phải phối hợp, nhưng không ai vô thức tìm người kia nữa.
Cuối tiết ba, cô Hạ phát lại một biểu mẫu định hướng đại học để học sinh cập nhật những lựa chọn đang cân nhắc trước buổi tư vấn cuối cùng. Đây không phải nguyện vọng chính thức, chỉ là tài liệu để giáo viên chủ nhiệm và tư vấn viên biết học sinh cần hỗ trợ ở đâu.
Dư An nhìn danh sách mình từng ghi cách đây hơn một tháng. Hai lựa chọn đứng đầu đều nằm trong thành phố mà cậu và Hoài Cẩn đã khoanh trên bản đồ. Khi ấy cậu chọn chúng vì chương trình phù hợp, và vì từ đó tới trường Hoài Cẩn cân nhắc chỉ mất hơn nửa giờ.
Lý do thứ hai giờ không còn tồn tại. Lý do thứ nhất cũng không đủ để bỏ qua chuyện học phí và chi phí sinh hoạt.
Dư An gạch một dấu nhỏ bên cạnh lựa chọn thứ ba, một chương trình có thể đi về từ nhà, học phí thấp hơn sau học bổng và vẫn nằm gần vùng ngành cậu đang quan tâm. Cậu chưa xóa hai lựa chọn cũ. Chỉ đổi thứ tự ưu tiên trong đầu.
Gia Huy nghiêng sang nhìn. “Ủa, trường này trước mày chê xa mà?”
“Giờ thấy cũng được.”
“Không thuê gần trường nữa?”
“Chắc không.”
Gia Huy hiểu rất nhanh. Cậu ta không hỏi tiếp, chỉ lấy bút khoanh một chương trình của mình rồi nói: “Nếu cần tao coi học bổng mấy trường này với mày.”
“Được.”
Ở phía trước, Hoài Cẩn đứng lên nộp biểu mẫu cho giáo viên. Khi quay về, ánh mắt cậu lướt qua tờ giấy trên bàn Dư An. Chỉ một giây, nhưng Dư An biết người kia đã nhìn thấy tên trường mới được đánh dấu. Cậu không che lại, cũng không giải thích.
Sau giờ học, cầu thang B gần như không còn ai.
Dư An đến trước. Cậu đứng ở chiếu nghỉ giữa hai tầng, chỗ có ô cửa sổ nhìn ra sân sau. Cách đây không lâu, cũng chính ở đây, cậu đã nói với Hoài Cẩn rằng mình khó chịu không phải vì được giúp, mà vì bị bỏ qua quyền trả lời. Cũng ở đây, hai người đã thống nhất một quy tắc tưởng như đơn giản đến mức không thể làm sai.
Có chuyện gì phải nói thẳng. Không được tự đoán.
Tiếng bước chân vang lên từ tầng dưới. Hoài Cẩn xuất hiện sau khúc cua, cặp đeo một bên vai. Cậu dừng cách Dư An hai bậc.
“Cậu muốn hỏi gì?”
Không vòng vo. Vẫn là cách nói của Hoài Cẩn.
Dư An nhìn cậu. “Ba tôi nghỉ việc rồi.”
Hoài Cẩn không hỏi “vì sao”. Ánh mắt cậu khựng lại rất ngắn, nhưng gương mặt gần như không đổi.
Dư An hỏi: “Cậu biết chưa?”
Một khoảng im lặng xuất hiện. Hoài Cẩn nói: “Biết.”
Chỉ một chữ, nhưng Dư An đã nghĩ mình chuẩn bị đủ cho câu trả lời đó. Đêm qua cậu đã đặt mọi khả năng lên bàn, thậm chí cố ép bản thân nghĩ tới trường hợp tệ nhất để hôm nay không bị bất ngờ. Vậy mà khi chữ “biết” thật sự rơi xuống giữa cầu thang, lòng bàn tay cậu vẫn lạnh đi.
“Biết từ khi nào?”
Hoài Cẩn nhìn cậu. “Trước hôm chúng ta nói chuyện.”
Dư An không cần hỏi “nói chuyện nào”. Giữa họ chỉ có một ngày đủ sức biến tất cả những ngày còn lại thành trước và sau.
Cậu vẫn hỏi cho rõ: “Trước khi cậu nói chia tay?”
“Ừ.”
“Cậu biết ba tôi có thể phải rời công ty?”
Hoài Cẩn im một nhịp. “Tôi biết ông ấy có thể bị xử lý.”
“Xử lý đến mức nào?”
“Tôi không biết kết quả cuối cùng lúc đó.”
“Nhưng biết chuyện nghiêm trọng.”
“Ừ.”
Dư An gật đầu rất chậm. Sau lưng Hoài Cẩn, ánh nắng xiên qua cửa sổ tạo một vệt sáng dài trên bậc thang. Cậu nhìn vệt sáng ấy vài giây, như thể chỉ cần không nhìn thẳng người đối diện thì đầu óc sẽ sắp xếp mọi thứ nhanh hơn.
“Ngày tôi hỏi cậu chuyện chia tay có liên quan tới ba tôi không, cậu nói không.”
Hoài Cẩn không phủ nhận. “Tôi nhớ.”
“Cậu biết ba tôi đang có khả năng mất việc. Cậu biết tập đoàn đang rà chuyện đó. Cậu biết trước khi nói với tôi rằng mối quan hệ của chúng ta chỉ là chuyện cấp ba.” Dư An quay lại nhìn cậu. “Và cậu vẫn bảo hai chuyện không liên quan.”
“Chuyện tôi quyết định chia tay là chuyện của tôi.”
Dư An bật cười, nhưng tiếng cười rất ngắn. “Lại câu đó.”
Hoài Cẩn siết quai cặp trong tay. “Dư An.”
“Đừng gọi tên tôi để thay cho câu trả lời.” Người kia im lặng. Dư An hỏi: “Cậu biết từ đâu?”
“Chuyện trong nhà.”
“Cha cậu nói?”
Hoài Cẩn không đáp ngay. “Tôi không thể nói phần đó.”
“Không thể?”
“Ừ.”
“Hay không muốn?”
Hoài Cẩn nhìn cậu. “Tôi không thể nói.”
Ba lần cùng một ranh giới. Dư An cảm thấy một thứ gì đó trong mình bắt đầu thay đổi. Không phải vì cậu đã có đáp án. Ngược lại, chính vì Hoài Cẩn vừa đưa cậu một mảnh đủ lớn để phá vỡ câu chuyện cũ, nhưng lại giữ phần quyết định ý nghĩa của mảnh ấy ở phía bên kia cánh cửa.
Cậu hỏi: “Gia đình cậu có liên quan trực tiếp tới hướng xử lý ba tôi không?”
“Dư An.”
“Có hay không?”
“Tôi không thể trả lời.”
“Vậy là có thứ để trả lời.”
Hoài Cẩn không phản ứng với cách suy luận ấy. “Tôi chỉ có thể nói chuyện này không đơn giản như cậu đang nghĩ.”
Dư An nhìn cậu. “Tôi đang nghĩ gì?”
“Cậu đang đặt thời điểm tôi chia tay cạnh chuyện của ba cậu.”
“Vì chúng nằm cạnh nhau.”
“Thời gian trùng nhau không có nghĩa mọi nguyên nhân đều giống nhau.”
“Thế thì nói nguyên nhân đúng cho tôi.”
Hoài Cẩn im lặng. Dư An chờ. Lần này cậu thật sự chờ, không chen thêm câu hỏi, không tự hoàn thành ý của người kia. Mười giây, có thể hơn. Tiếng học sinh ở sân dưới vang lên mơ hồ. Một cơn gió lùa qua ô cửa làm tờ thông báo dán trên tường rung nhẹ.
Cuối cùng Hoài Cẩn nói: “Tôi không thể.”
Dư An thấy ngực mình đau theo một cách rất bình tĩnh. “Vậy ít nhất trả lời cái này.” Cậu nói. “Lúc cậu biết ba tôi có thể bị xử lý, cậu có biết tôi đã nhờ cậu chuyện gì không?”
Hoài Cẩn nhìn cậu.
Dư An nhắc lại từng chữ: “Nếu cậu biết chuyện liên quan tới nhà tôi thì đừng để tôi là người cuối cùng biết.”
“Nhớ.”
“Cậu đã trả lời gì?”
“Ừ.”
“Và sau đó cậu biết.”
“Ừ.”
“Nhưng không nói.”
Một khoảng im lặng trôi qua trước khi Hoài Cẩn đáp: “Ừ.”
Dư An cúi đầu cười một tiếng. Lần này không phải cười vì tức. Cậu chỉ đột nhiên hiểu rằng có những lời hứa không bị phá trong một khoảnh khắc lớn. Chúng bị phá bằng từng câu rất nhỏ, mỗi câu đều có lý do đủ hợp lý nếu đứng riêng: chưa biết chắc, phần có thể nói, chuyện nhà, không liên quan tới cậu, đừng hỏi nữa. Đến lúc nhìn lại, thứ từng ở giữa hai người đã không còn nguyên từ lâu.
Cậu hỏi: “Cậu có từng nghĩ tôi có quyền biết không?”
Hoài Cẩn đáp rất khẽ: “Có.”
“Nhưng cậu vẫn chọn không nói.”
“Ừ.”
Dư An nhìn người trước mặt. Câu trả lời ấy đau hơn một lời phủ nhận.
“Vì cậu nghĩ biết rồi tôi sẽ làm gì?”
“Tôi không thể nói.”
“Vì cậu nghĩ tôi không chịu được?”
“Không phải.”
“Vì tôi sẽ cản cậu?”
“Không.”
“Vì nhà tôi trở thành rắc rối?”
Hoài Cẩn lập tức nói: “Không.” Dư An không biết nên tin chữ “không” nào nữa. Cậu đã từng dùng cả một buổi chiều để buộc Hoài Cẩn nhìn vào mắt mình và nói “Thật”. Cậu đã tin, bởi nếu hỏi đến mức đó mà vẫn không tin thì quy tắc “nói thẳng” còn ý nghĩa gì. Bây giờ người trước mặt tự thừa nhận rằng trước khi nói những câu ấy, cậu đã biết một chuyện đủ lớn để làm cha Dư An mất công việc và cả nhà phải tính lại tương lai.
“Vậy là gì?”
Hoài Cẩn không đáp. Dư An hỏi thêm một lần. “Cậu biết nhà tôi đang có chuyện, rồi trong đúng khoảng đó cậu quyết định đi du học và chia tay. Tôi hỏi tại sao, cậu nói không liên quan. Bây giờ cậu lại nói cậu đã biết. Nếu tất cả vẫn không phải điều tôi đang nghĩ, vậy cậu nói cho tôi biết nó là gì.”
“Dư An, tôi không thể.”
“Cậu lúc nào cũng không thể.”
Hoài Cẩn bước xuống một bậc, khoảng cách giữa hai người ngắn lại. “Có những chuyện không chỉ liên quan tới tôi.”
Đó là câu gần nhất với một lời giải thích mà Dư An nhận được. Nhưng nó chỉ mở ra thêm hàng loạt người và thứ cậu không nhìn thấy: cha Hoài Cẩn, tập đoàn, những phòng ban đã rà hồ sơ cha mình, những quyết định đang được đưa ra ở nơi một học sinh lớp mười hai không thể bước vào.
Dư An hỏi: “Vậy tôi là gì trong những chuyện đó?”
Hoài Cẩn dừng lại.
Dư An tự nhắc lại câu cậu ấy từng nói: “Không liên quan? Hay là phần có thể cắt ra trước?”
“Không phải.”
“Thế thì là gì?”
Hoài Cẩn im lặng. Câu trả lời không đến. Dư An nhận ra mình vẫn đang làm đúng điều đã hứa. Cậu vẫn hỏi. Vẫn cố không tự điền. Vẫn đứng ở đây cho người kia từng cơ hội để nói một câu có thể thay đổi cách cậu nhìn toàn bộ chuyện vừa xảy ra. Nhưng quyền hỏi không có nghĩa cậu có thể buộc người khác trả lời.
Dư An hít vào. “Được.”
Hoài Cẩn nhìn cậu, như thể nhận ra giọng cậu vừa thay đổi.
Dư An nói: “Nếu cậu không muốn nói thì tôi cũng không cần biết.”
“Dư An.”
“Không cần.” Cậu lặp lại. “Cậu đã chọn phần của cậu rồi. Tôi cũng chọn phần của tôi.”
Hoài Cẩn đứng yên. Một lúc sau cậu nói: “Tôi không muốn cậu hiểu chuyện này theo cách sai.”
Dư An nhìn thẳng vào cậu. “Thế thì nói cách đúng.”
Lại im lặng. Dư An gật đầu. “Thấy chưa?”
Cậu bước xuống một bậc, đi ngang qua Hoài Cẩn. Người kia không giữ lại. Dư An đi được vài bước thì nghe giọng phía sau.
“Cậu đang đổi kế hoạch đại học?”
Dư An dừng lại. Buổi sáng, Hoài Cẩn đã nhìn thấy tờ biểu mẫu trên bàn cậu. Vậy là cậu ấy vẫn để ý. Thói quen không có nghĩa là quyết định. Dư An nhớ lại chính câu Hoài Cẩn đã nói hôm chia tay, và một phần trong cậu muốn quay lại hỏi vì sao một người đã quyết định bỏ đi còn quan tâm danh sách trường của người cũ.
Cậu không hỏi nữa.
“Ừ.”
“Vì chuyện nhà cậu?”
Đó là một câu hỏi đúng. Nếu Dư An trả lời đúng, Hoài Cẩn sẽ biết cậu đang thay đổi kế hoạch vì cha mất việc, vì học phí, vì chuyện thuê chỗ ở không còn hợp lý, vì cả nhà cần giữ nhiều lựa chọn hơn. Cậu chỉ cần nói “Ừ” là đủ.
Nhưng Dư An nghĩ tới câu “một mối quan hệ ở cấp ba”. Nghĩ tới việc người kia đã biết nhà cậu sắp có chuyện mà vẫn đứng trước mặt cậu nói chia tay không liên quan. Một ý nghĩ nhỏ và không đẹp đẽ gì xuất hiện: tại sao mình phải tiếp tục nói hết khi người kia không làm vậy?
Cậu quay lại. “Không quan trọng.”
Hoài Cẩn nhíu mày.
Dư An nói tiếp: “Cậu nói đúng. Kế hoạch lúc trước là chuyện lúc đó tôi nghĩ sẽ làm. Bây giờ không nữa.” Chính câu Hoài Cẩn từng dùng để nói về lịch ảnh và bản đồ.
Sắc mặt người kia gần như không thay đổi, nhưng tay đang giữ quai cặp siết chặt hơn.
“Cậu không cần đổi chỉ vì tôi.”
“Cậu cũng từng nói cậu không đi du học chỉ vì tôi.” Dư An đáp. “Giờ mình không còn phải giải thích mấy chuyện đó với nhau nữa.”
Hoài Cẩn nhìn cậu rất lâu. “Dư An.”
“Cậu yên tâm.” Dư An nói. “Tôi sẽ không hỏi thêm chuyện nhà cậu. Cũng không hỏi chuyện công ty nữa.”
“Không phải tôi muốn cậu…”
“Không cần biết nữa.” Dư An quay đi trước khi người kia nói hết câu.
Lần này cậu biết mình đang làm gì. Cậu biết mình vừa giấu nguyên nhân thật của việc đổi kế hoạch đại học, biết câu “không quan trọng” có thể khiến Hoài Cẩn hiểu một điều khác. Cậu cũng biết chỉ cần quay lại nói thêm một câu là có thể sửa phần đó.
Dư An không quay lại.
Tối hôm ấy, cậu ngồi cùng cha mẹ hơn một tiếng để tính lại các khoản chi cho năm đầu đại học.
Không ai yêu cầu Dư An chọn trường rẻ nhất. Nhã Lan thậm chí gạt đi khi cậu đề nghị loại ngay một chương trình vì học phí, bảo cậu phải tính cả khả năng học bổng và chất lượng đào tạo. Chính Viễn lấy giấy, chia thành ba nhóm: những lựa chọn vẫn đủ an toàn, những lựa chọn cần học bổng hoặc thêm thu nhập, và những lựa chọn chỉ nên giữ nếu tình hình công việc của ông ổn định trở lại.
Dư An thấy dễ chịu hơn khi mọi thứ biến thành số. Số không hỏi cậu đã bị ai bỏ lại. Số chỉ cần cộng đúng.
Đến mười giờ, danh sách mới có bốn trường. Hai trường từng được khoanh cùng Hoài Cẩn vẫn còn, nhưng không còn đứng đầu. Một trường có thể đi về từ nhà đã được đẩy lên vị trí ưu tiên thứ nhất.
Chính Viễn nhìn bảng rồi hỏi: “Con chắc không?”
“Chưa cần chắc ngay. Con chỉ đổi thứ tự để tính.”
“Đừng lấy chuyện hôm qua làm tiêu chí.”
Dư An biết cha đang nói cả chuyện công ty lẫn chuyện tình cảm. Cậu gật đầu. “Con biết.”
Lần này cậu nói thật. Việc đổi danh sách không bắt đầu vì Hoài Cẩn. Nếu gia đình vẫn như một tháng trước, có lẽ Dư An sẽ không vội thay bất cứ thứ gì chỉ vì chia tay. Cậu có thể giận, có thể đau, nhưng không đến mức dùng bốn năm đại học để trả đũa một người. Chỉ là khi Hoài Cẩn hỏi, Dư An đã không nói phần đó.
Sau khi cha mẹ về phòng, cậu mở điện thoại. Khung chat với Hoài Cẩn vẫn nằm trong danh sách. Không có tin nhắn mới.
Dư An chạm giữ cuộc trò chuyện vài giây. Các lựa chọn hiện ra: tắt thông báo, lưu trữ, xóa.
Cậu chọn lưu trữ. Khung chat biến khỏi màn hình chính nhưng không mất đi. Nếu tìm tên vẫn sẽ thấy toàn bộ những câu từ đầu năm tới giờ, từ “Mai đừng quên mang bút” cho tới “Mai mang ô theo”. Dư An không cần xóa chúng. Xóa cũng không làm chúng chưa từng xảy ra.
Cậu đặt điện thoại xuống, rồi màn hình sáng lên vì một thông báo lịch sắp tới.
11:40 — sau thư viện.
Dư An nhìn dòng đó. Cậu đã nói không cần biết nữa. Hoài Cẩn đã nói chuyện cấp ba không cần mang vào tương lai. Hai người cũng không còn lý do gì để chụp một tấm ảnh chỉ có hai người.
Ngón tay Dư An dừng trên nút chỉnh sửa sự kiện. Một lúc sau, cậu tắt màn hình.
Lịch hẹn vẫn còn.