Đến cuối tuần đầu tiên của dự án, chiếc ghế bên cạnh Tống Hoài Cẩn đã không còn cần ai giữ hộ Lâm Dư An nữa.
Dư An xuống thư viện lúc nào thì ngồi vào đó lúc ấy. Có hôm cậu chỉ ở mười phút để hỏi một mốc thời gian rồi chạy lên lớp, có hôm ngồi hết cả giờ nghỉ, vừa trả lời tin nhắn vừa kéo tài liệu của Hoài Cẩn sang xem như thể bàn vốn được chia đôi từ đầu. Cây bút mực xanh vẫn nằm ở phía Hoài Cẩn, nhưng ranh giới sử dụng của nó thì gần như không còn rõ.
Hoài Cẩn cũng không hỏi lại câu “cậu định ngồi đây luôn à”. Cậu chỉ có thêm một thói quen mới: trước khi mở laptop, xấp giấy thường được đặt lệch sang bên phải đủ để chừa một khoảng trống.
Dư An không nghĩ nhiều về chuyện ấy. Cả hai đang cùng phụ trách một dự án mà mỗi ngày có vài chục tin nhắn mới, ngồi cạnh nhau tiện hơn là gửi ba lần file rồi hỏi người kia đang nhìn phiên bản nào.
Chiều thứ sáu, sự tiện lợi đó cuối cùng cũng gặp một bài kiểm tra đúng nghĩa.
Đầu mối lớp 12F xuất hiện ở cửa phòng tự học sau giờ tan học với vẻ mặt của người vừa phát hiện mình đã gây họa.
“Có một chuyện hơi rắc rối.”
Dư An đang xếp lại phiếu đăng ký, nghe giọng đã thấy không ổn.
“Cậu nói ‘hơi’ trước đi. Tôi còn cân nhắc xem có nên nghe phần ‘rắc rối’ không.”
Bạn kia cười gượng, đặt một USB và một tập giấy lên bàn.
“Bọn tôi chọn lại ảnh. Ban đầu có bảy mươi hai tấm, sau đó bỏ mấy tấm mờ với trùng. Nhưng lúc sửa danh sách chú thích thì hình như có người xóa dòng mà không xóa đúng ảnh. Từ khoảng giữa trở đi tên với ảnh lệch nhau.”
Dư An im lặng hai giây.
“Lệch bao nhiêu?”
“Không biết.”
“Có bản cũ không?”
“Có, nhưng bản cũ chưa ghi đủ tên.”
Dư An nhắm mắt một nhịp rồi kéo ghế ra.
“Ngồi xuống.”
Gia Huy ở bên cạnh nhìn qua, lập tức nhận ra tình hình nghiêm trọng hơn một trò đùa thông thường. Cậu kéo máy tính lại gần. Hoài Cẩn đang kiểm tra bảng tổng hợp ở đầu bàn cũng ngẩng lên.
Dư An cắm USB, mở thư mục. Sáu mươi mấy ảnh được đặt những cái tên không giúp ích gì ngoài việc chứng minh điện thoại của nhiều người có cùng thói quen: IMG, DSC, Screenshot, rồi một chuỗi số dài.
Bên cạnh là bảng chú thích gồm tên hoạt động, ngày chụp, học sinh trong ảnh và một câu mô tả ngắn. Nhìn riêng từng file thì không có vấn đề. Đặt cạnh nhau mới thấy từ dòng ba mươi mấy, một bức ảnh thi kéo co lại đi cùng chú thích của buổi văn nghệ, sau đó mọi thứ cứ thế trượt xuống.
Gia Huy chống tay lên trán.
“Hay chọn lại tám tấm đẹp nhất rồi thôi?”
“Không được.” Dư An kéo xuống cuối bảng. “Bản triển lãm chỉ lấy tám, nhưng hồ sơ số vẫn lưu nhiều hơn. Với lại nếu chọn ngay từ mớ này thì đến tên người trong ảnh còn chưa chắc đúng.”
Đầu mối 12F nhỏ giọng:
“Tôi có thể về hỏi lại từng người.”
“Cậu hỏi một mình đến tuần sau.”
Dư An nói xong mới thấy Hoài Cẩn đã kéo ghế gần hơn. Cậu nhìn một lượt thư mục ảnh rồi hỏi:
“Bản cũ được tạo lúc nào?”
Bạn kia mở điện thoại tìm lại.
“Ba ngày trước.”
“Có ai đổi tên file ảnh không?”
“Chắc là không.”
“‘Chắc’ hay ‘không’?”
Dư An quay sang nhìn Hoài Cẩn. Cách hỏi này nghe rất quen.
Người đối diện vội đáp:
“Không. Bọn tôi chỉ xóa ảnh trong thư mục rồi sửa bảng.”
Hoài Cẩn gật đầu.
“Vậy đối chiếu theo bản cũ trước. Những dòng còn khớp thì giữ. Chỗ bắt đầu lệch, so thời gian chụp và thứ tự file. Không cần hỏi lại tất cả.”
Dư An kéo bản cũ lên. Quả thật, dù chú thích chưa đầy đủ, thứ tự ảnh trong bản cũ vẫn gần với thư mục ban đầu. Nếu tìm được đúng điểm ba tấm bị xóa, phần còn lại có thể kéo về đúng vị trí thay vì kiểm tra từng ảnh từ đầu.
Cậu huých khuỷu tay Hoài Cẩn rất nhẹ.
“Cậu phụ trách phát hiện điểm gãy.”
Hoài Cẩn nhìn cậu.
“Cậu vừa giao việc cho tôi à?”
“Cô Hạ bảo tôi điều phối.”
“Tôi nhớ.”
“Vậy làm đi.”
Hoài Cẩn không tranh luận. Cậu mở một bảng mới, còn Dư An và đầu mối 12F bắt đầu rà những ảnh có thể xác nhận ngay bằng khuôn mặt và sự kiện. Gia Huy phụ trách đánh dấu những dòng chưa chắc chắn.
Công việc chậm nhưng không hỗn loạn. Hơn nửa giờ sau, họ tìm được lần lệch đầu tiên: hai bức ảnh bị xóa giữa một buổi thi thể thao, khiến mọi dòng sau đó trượt hai vị trí. Vấn đề tưởng như sắp giải quyết xong thì ở gần cuối lại xuất hiện một khoảng lệch nữa.
Gia Huy nhìn đồng hồ rồi rên một tiếng.
“Bố tao sắp đến đón.”
Dư An không ngẩng đầu.
“Về đi. Phần này tao làm tiếp.”
“Tao ở thêm được mười phút.”
“Không cần. Mày có biết người trong ảnh lớp 12F đâu.”
Gia Huy nhìn sang Hoài Cẩn như muốn tìm thêm một người ủng hộ mình. Hoài Cẩn đang so thời gian tạo file, chỉ nói:
“Phần đánh dấu xong rồi. Cậu ở lại cũng không nhanh hơn.”
Gia Huy im một nhịp, sau đó quay sang Dư An.
“Tao không biết nên cảm ơn hay thấy bị xúc phạm.”
“Về đi.”
Gia Huy thu túi. Đầu mối 12F cũng phải rời trường không lâu sau đó vì đã có lớp học thêm, nhưng trước khi đi đã gửi cho Dư An số điện thoại của hai người có thể xác nhận những ảnh còn lại.
Phòng tự học dần trống. Tiếng ghế kéo, tiếng khóa cặp, tiếng người ngoài hành lang thưa đi theo từng đợt. Ánh sáng ngoài cửa sổ chuyển từ trắng sang vàng nhạt, rồi chậm rãi chìm xuống phía sau dãy nhà đối diện.
Khoảng năm giờ bốn mươi, loa hành lang phát thông báo thư viện sẽ đóng sau bốn mươi phút. Dư An đang chờ một người của 12F trả lời nên tranh thủ kéo những ảnh chưa chắc chắn sang một cột riêng. Cậu liếc người bên cạnh, thấy Hoài Cẩn đã không còn mở bảng tiến độ mà đang ghi gì đó vào sổ.
“Cậu có việc thì về trước cũng được. Phần còn lại tôi chờ người ta xác nhận là xong.”
Hoài Cẩn nhìn danh sách trên màn hình Dư An.
“Còn mười một ảnh.”
“Ừ.”
“Ba ảnh chưa có tên, bốn ảnh chưa chắc sự kiện, bốn ảnh chỉ thiếu chú thích.”
Dư An nhìn cậu.
“Cậu thuộc luôn à?”
“Vừa đếm.”
“Thì tôi xử lý được.”
Hoài Cẩn gập sổ lại, kéo bốn ảnh cuối về phía mình.
“Cậu chờ tên. Tôi kiểm tra bốn cái này xem có trùng với ảnh đã xác nhận không. Nếu trùng thì bỏ khỏi danh sách hỏi lại.”
Dư An định nói không cần, nhưng nghĩ đến việc phải nhắn thêm bốn người rồi thôi. Cậu đẩy laptop sang một chút.
“Được. Năm phút thôi.”
Hoài Cẩn không hứa năm phút. Cậu chỉ bắt đầu đối chiếu.
Dư An gọi hai cuộc điện thoại, gửi ba ảnh qua tin nhắn và cuối cùng xác định được lần lệch thứ hai. Cậu sửa lại chú thích, kéo danh sách xuống kiểm tra lần cuối rồi mới thở ra.
“Xong.”
Không có ai đáp ngay.
Dư An quay sang. Hoài Cẩn vẫn ngồi bên cạnh, nhưng file dự án đã đóng từ lúc nào. Trên màn hình của cậu là một trang bài tập vật lý với vài dòng tính toán viết dở trong sổ.
Dư An nhìn đồng hồ ở góc màn hình.
Sáu giờ mười hai.
Cậu lại nhìn Hoài Cẩn.
“Cậu xong phần dự án từ bao giờ rồi?”
“Năm giờ hai mươi.”
Dư An tưởng mình nghe nhầm.
“Năm giờ hai mươi?”
“Ừ.”
“Bây giờ sáu giờ mười hai.”
Hoài Cẩn nhìn đồng hồ như thể cần xác nhận phép trừ rất đơn giản ấy.
“Ừ.”
Dư An dựa lưng vào ghế. Suốt gần một tiếng vừa rồi, Hoài Cẩn không còn việc gì bắt buộc phải làm cho dự án. Sau khi tìm xong điểm lệch, cậu chỉ giúp Dư An kiểm tra thêm vài tên, rồi mở bài tập của mình và ngồi lại.
“Thế sao cậu chưa về?”
“Tôi làm bài.”
“Ở nhà không làm được à?”
“Được.”
“Vậy ở đây làm gì?”
Hoài Cẩn khép sổ, trả lời bằng giọng bình thường:
“Tiện.”
Dư An nhìn cậu một lúc.
“Tiện cái gì?”
“Cùng về.”
Câu trả lời nghe hợp lý đến mức nếu là người khác nói, Dư An có lẽ đã bỏ qua. Nhưng người trước mặt cậu là Tống Hoài Cẩn, người có thể tính mười tám phút cho một bữa trưa và từng nói rằng việc gì không cần thì không phải làm.
Dư An không hỏi tiếp. Cậu chỉ thu laptop vào túi, nhưng trong đầu tự nhiên nhớ lại gần một giờ vừa rồi. Hoài Cẩn không giục, không hỏi cậu còn bao lâu, cũng không hề nhắc rằng phần mình đã xong.
Nếu Dư An không nhìn sang màn hình, có lẽ cậu sẽ mặc định người bên cạnh vẫn còn việc.
Hai người rời phòng tự học khi cô phụ trách thư viện đang chuẩn bị khóa dãy cửa sổ. Hành lang giờ này gần như trống, khác hẳn buổi chiều vẫn đầy tiếng người. Sân trường còn vài học sinh trực nhật và một nhóm câu lạc bộ đang khiêng dụng cụ về kho.
Dư An vừa xuống cầu thang vừa kiểm tra điện thoại. Mẹ cậu nhắn hỏi có về ăn cơm không. Cậu trả lời sẽ muộn một chút rồi cất máy.
“Cậu thường về giờ này à?” cậu hỏi.
“Không.”
“Thế hôm nay đúng là vì dự án rồi.”
Hoài Cẩn không đáp.
Dư An nghiêng đầu nhìn cậu.
“Không phản bác à?”
“Cậu muốn nghe gì?”
“Tôi đang thử xem cậu có thừa nhận mình ở lại giúp người khác không.”
“Tôi đã giúp phần cần giúp.”
“Sau đó cậu vẫn ở lại.”
“Tôi làm bài.”
“Ở một cái bàn mà cậu hoàn toàn có thể rời đi từ năm giờ hai mươi.”
Hoài Cẩn bước xuống bậc cuối cùng, bình thản nói:
“Cậu nhớ giờ rất rõ.”
Dư An nghẹn lại một giây rồi bật cười.
“Cậu đừng đánh trống lảng.”
“Tôi không.”
“Cậu đang làm đấy.”
Hoài Cẩn không tiếp tục tranh luận. Dư An cũng không ép. Thực ra chuyện chẳng lớn đến mức cần một lời giải thích. Bạn cùng nhóm ở lại thêm một lúc rồi cùng về, nghe thế nào cũng bình thường.
Chỉ là nếu người đó là Hoài Cẩn, Dư An tự nhiên thấy nó không hoàn toàn giống bình thường.
Ra khỏi cổng trường, hai người đi về phía con đường chính. Trời đã tối hẳn, nhưng các cửa hàng đối diện trường vẫn sáng đèn. Giờ cao điểm vừa qua, xe trên đường bớt đông hơn, tiếng còi cũng thưa.
Dư An định đi thẳng đến trạm xe buýt như mọi hôm. Hoài Cẩn đi bên cạnh mà không nói gì.
Qua một ngã tư, Dư An mới hỏi:
“Cậu cũng đi tuyến này à?”
“Không.”
“Vậy cậu đi đâu?”
“Đi thêm một đoạn.”
“Đoạn nào?”
Hoài Cẩn chỉ về phía trước.
“Đến trạm của cậu.”
Dư An quay sang nhìn cậu.
“Rồi sao?”
“Rồi tôi về.”
“Câu hỏi là cậu về kiểu gì.”
Hoài Cẩn im lặng một chút rồi nói:
“Đi bộ lại ngã tư. Ga ở đường bên kia.”
Dư An dừng chân ngay giữa vạch lát trước một cửa hàng tiện lợi.
“Khoan.”
Hoài Cẩn cũng dừng lại.
Dư An quay đầu nhìn phía sau. Ngã tư họ vừa đi qua đã cách một đoạn, biển chỉ dẫn xuống ga nằm ở hướng gần như đối diện trạm xe của cậu.
Cậu chỉ về phía đó.
“Ga của cậu ở bên kia?”
“Ừ.”
“Thế cậu đang đi ngược.”
“Không xa.”
“Không xa không có nghĩa là tiện đường.”
Hoài Cẩn nhìn cậu, vẻ mặt vẫn chẳng có gì thay đổi.
Dư An chợt nhớ câu trong phòng tự học.
“Cậu vừa bảo tiện.”
“Tôi nói cùng về tiện.”
“Đấy là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.”
“Bây giờ cậu mới thấy à?”
Dư An nhìn người trước mặt hai giây rồi cười thành tiếng.
“Cậu đúng là biết cách dùng từ để người khác không bắt bẻ được.”
“Cậu vẫn đang bắt bẻ.”
“Vì tôi có lý.”
“Ừ.”
Dư An khựng lại vì câu thừa nhận quá dễ dàng. Hoài Cẩn đã bước tiếp, cậu phải đi nhanh thêm một bước mới ngang lại.
Hai người không nói về chuyện tiện hay không tiện nữa. Quãng đường còn lại chỉ khoảng năm phút. Dư An kể cho Hoài Cẩn nghe đầu mối 12F đã nhắn xin lỗi lần thứ ba, rồi nói nếu lần sau còn gửi dữ liệu kiểu này thì cậu sẽ bắt cả lớp tự ngồi đối chiếu. Hoài Cẩn bảo quy định tên file ngay từ đầu sẽ đỡ hơn việc dọa người khác. Dư An phản đối rằng đôi lúc dọa có tác dụng giáo dục.
Cuộc nói chuyện vô nghĩa vừa đủ để quãng đường ngắn đi nhanh hơn.
Đến trạm xe buýt, bảng điện tử báo chuyến của Dư An còn sáu phút. Cậu đặt túi xuống ghế chờ rồi nhìn Hoài Cẩn vẫn đứng cạnh.
“Cậu không cần đợi xe tới đâu. Đi ngược lại đi, không lại thành mười lăm phút.”
“Chín phút.”
“Cậu đo thật à?”
“Lúc đi qua có nhìn giờ.”
Dư An bật cười, lắc đầu.
“Được rồi, chín phút. Về đi.”
Hoài Cẩn gật đầu. Cậu quay được hai bước rồi dừng lại, nhìn Dư An.
“Về đến nhà nhắn một tiếng.”
Dư An chưa phản ứng ngay.
“Nhắn cho ai?”
“Trong nhóm dự án.”
“Để làm gì?”
“Muộn rồi.”
“Gia Huy về từ hơn một tiếng trước, cậu có bắt nó báo đâu.”
Hoài Cẩn im lặng một nhịp.
“Cậu ấy có người đón.”
“Đầu mối 12F thì sao?”
“Cậu ấy đi học thêm gần trường.”
Dư An nhướng mày.
“Cậu nhớ hết à?”
Hoài Cẩn không trả lời câu đó. Cậu chỉ nói:
“Xe tới thì về đi.”
Rồi quay lại phía ngã tư.
Dư An đứng ở trạm nhìn theo vài giây. Hoài Cẩn đi nhanh, chẳng bao lâu đã hòa vào dòng người ở phía trước. Đến khi bảng điện tử đổi từ hai phút sang một phút, Dư An mới cúi xuống mở điện thoại.
Nhóm dự án vẫn còn mấy tin nhắn từ chiều. Gia Huy gửi một sticker báo đã thoát nạn. Đầu mối 12F nhắn cảm ơn rồi biến mất. Không có ai báo mình đã về nhà, cũng không có tin nhắn nào của Hoài Cẩn yêu cầu họ làm thế.
Xe buýt đến. Dư An bước lên, tìm một chỗ cạnh cửa sổ rồi mới cất điện thoại.
Cậu vẫn chưa biết phải gọi việc Hoài Cẩn làm tối nay là gì.
Chỉ biết chắc một chuyện.
Không phải tiện đường.